Dębicki emeryt na równi z młodymi?       

            Zapytaliśmy grupę dębiczan w wieku 20 - 40 lat jaki jest ich obraz osoby starszej, przebywającej na emeryturze. Ponad sześćdziesiąt procent badanych odpowiedziało, że są to ludzie niesprawni fizycznie i schorowani. Tylko dwadzieścia procent respondentów postrzegało emerytów jako ludzi sprawnych fizycznie i mogących nadal pracować zawodowo. Pozostali uważali, że główną aktywnością, jaką mogą przejawiać emeryci, jest zajmowanie się wnukami.

            Wciąż jest to jeden ze stereotypów, który pokutuje nie tylko w naszym regionie, ale także w społeczeństwie. Nierzadko uważa się, że emeryci są oderwani od rzeczywistości, niepożyteczni i stanowią problem. A jak jest naprawdę? Ludzie starsi - choć mają inne potrzeby niż osoby młode - wciąż chcą się czuć przydatni. Wielu z nich nadal chciałoby pracować, nie tylko aby uzyskać dodatkowe dochody, ale także w celu aktywnego podtrzymania swojej sprawności fizycznej i intelektualnej.

            W jakich sektorach usługowych ludzie starsi mogliby znaleźć zatrudnienie? Taką gałęzią mogłaby być polityka społeczna i praca w charakterze opiekunki - również prywatnej - i zajmowanie się starszymi od siebie osobami. Jednym z argumentów, także potencjalnych odbiorców usług oferowanych przez emerytowane opiekunki, mogą być słowa osiemdziesięciopięcioletniej pani Leokadii Bąk: Byłabym bardzo zadowolona gdyby przychodziła do mnie pani, która ma więcej niż sześćdziesiąt lat. Myślę, że dobrze rozumiałaby moje potrzeby i ograniczenia w poruszaniu się, a także mogłaby odwiedzać mnie o tej porze, która obu nam najbardziej by odpowiadała. Ja potrzebuję wieczornej opieki pani mającej odpowiednie kwalifikacje. A poza tym, gdyby przychodziła do mnie inna emerytka, zawsze miałybyśmy więcej tematów do rozmowy - uśmiecha się pani Leokadia.

            Wykwalifikowana kadra to wciąż spory problem w naszym regionie. Przybywa osób, które byłyby skłonne zatrudniać w elastycznych godzinach pracy przeszkolone opiekunki. Jedyną placówką w Dębicy, w której dorosłe osoby mogą uzyskać kwalifikacje profesjonalnej opiekunki środowiskowej, jest Europejska Szkoła Nowych Technologii i Turystyki. W tym roku szkolne mury opuściło 15 słuchaczek, które po roku nauki, uzyskały uznawany w Polsce i zagranicą dyplom opiekunki środowiskowej i suplement w języku angielskim.

Grupa Słuchaczek Opiekunki Środowiskowej  z mgr Elżbietą  Zydroń - opiekunem kierunku - (z bukietem kwiatów) i mgr Magdaleną Szul  - Koordynatorem ESNTiT z prawej

Tegoroczne absolwentki tego kierunku, podobnie jak na specjalności technik usług fryzjerskich to duma  naszej Szkoły - podkreśla dyrektor ESNT i T Antoni Kamiński. Dzięki dobrej postawie Słuchaczek tych kierunków i zaangażowaniu nauczycieli przekroczyliśmy w tym roku ponad 90% stopień zdawalności egzaminu zawodowego. Sukces ten był możliwy dzięki współpracy z dyrekcją i kadrą MOPS-u oraz lokalnymi Domami Pomocy Społecznej  w Dębicy, Lubzinie i Rudzie.

Jedną z nauczycielek Europejskiej Szkoły Nowych Technologii i Turystyki, które uczą na tej specjalności jest mgr Joanna Garbulińska, która sytuację istniejącą w polityce społecznej komentuje w następujący sposób: Jako socjolog monitoruję rynek zapotrzebowania na usługi opiekuńcze i widzę rosnące zainteresowanie zatrudnianiem osób pomagających ludziom starszym w codziennych czynnościach. Nie jest to moda, która przychodzi do nas z Zachodu, ale swoista konieczność teraźniejszości. Jak pokazują prognozy demograficzne, potencjalnych usługobiorców będzie przybywać. Obecnie mamy do czynienia z pewnego rodzaju dysonansem - z jednej strony wiele osób nie chce oddawać swoich bliskich do domów opieki, ale z drugiej - nierzadko brak im czasu i umiejętności aby godnie zająć się bliską osobą. Coraz częściej osoby starsze mają swoje mieszkania i nie ma potrzeby kierować ich do „domów starców". Mogą przeżywać czas złotej jesieni życia we własnych domach, oczekując w nich na profesjonalną pomoc i opiekę. W związku z tym wciąż potrzeba kadry, która w profesjonalny sposób będzie potrafiła zrozumieć potrzeby ludzi starszych i będzie w stanie im sprostać.

W większych miastach naukę w policealnych szkołach, które przygotowują do uzyskania dyplomu profesjonalnej opiekunki środowiskowej, podejmują ludzie w różnym wieku - od osób, które w danym roku ukończyły szkołę średnią, po sześćdziesięcioletnie panie na emeryturze. W trakcie studiowania przeze mnie socjologii - kontynuuje Joanna Garbulińska - przeprowadzaliśmy badania nad motywacją podjęcia kształcenia wśród słuchaczy szkół policealnych w Krakowie. Obszar badawczy stanowiła grupa osób w wieku pięćdziesięciu lat i więcej. Do najczęstszych odpowiedzi na pytania o powód podjęcia nauki, które udzielali respondenci, należały: chęć otwarcia własnej działalności usługowej, myśl o przejściu na tak zwaną aktywną emeryturę i wykorzystywanie potencjału fizyczno - intelektualnego. Mieli świadomość, że odpowiednie zaplecze edukacyjne jest istotnym elementem realizacji obranych celów.

Inna nauczycielka ESNT i T, wieloletnia liderka wśród nauczycieli kierunków socjalnych mgr Elżbieta Zydroń ujmuje problem w następujący sposób: Społeczeństwo się starzeje, postęp medycyny sprawia, że potrafimy przedłużyć życie ale jakość tego życia często zostaje pogorszona. Osoby starsze i niepełnosprawne wymagają fachowej opieki, zarówno w placówkach medycznych, Domach Pomocy Społecznej i w warunkach domowych. Jako mgr rehabilitacji i logopeda pracuję z pacjentami w każdym wieku - z dziećmi i z dorosłymi. Widzę, potrzebę uaktywnienia zwłaszcza osób starszych - zdrowych, ale również schorowanych. Myślę, że bardzo dobrym rozwiązaniem byłaby możliwość wyszkolenia opiekunek, tych całkiem dorosłych - bezrobotnych, gospodyń domowych, emerytek, które chętnie, bazując w dużej części na swoim życiowym doświadczeniu, pomagałyby osobom potrzebującym domowej opieki. Ta aktywizacja działałaby w obydwie strony, z obopólną korzyścią i zgodnie z zasadą gerontologii „Dodać lat do życia i życia do lat".

Jak zwraca uwagę  w weekendowym artykule Gazety Wyborczej z 21 sierpnia 2010r,  pt. „Starszaki górą" prof. Piotr Błędowski ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, "przechodzące na emeryturę kobiety, maja przed sobą statystycznie 23 lata życia ( ponad ¼ ) i podobnie jak mężczyźni często dorabiają sobie na pół etatu, jeżdżą na wycieczki, chodzą po górach, (...) chętnie uczą się języków obcych, surfują po Internecie. Ta rewolucja starości dzieje się na naszych oczach. Starsi ludzie, jak pisze prof. Błędowski, mieszkańcy nie tylko wielkich miast, ale też coraz częściej miasteczek i wsi, zmieniają swoje życie w radykalny sposób".

Nie trzeba daleko szukać, aby potwierdzić te słowa - mówi Antoni Kamiński, Prezydent Fundacji Educare et Servire, która od 4 lat prowadzi Dębicki Uniwersytet Trzeciego Wieku. Rokrocznie około 100 dębickich Seniorów, zaangażowanych w działalność DUTW i korzystających z przygotowanych dla nich propozycji, stanowi doskonały przykład aktywności okresu emerytalnego.

W uzupełnieniu należy dodać, że przygotowana przez nas oferta wychodzi naprzeciw zdiagnozowanym oczekiwaniom i jest dostosowana do możliwości naszych Słuchaczy - dodaje mgr Agnieszka Kudroń, pomysłodawca i dyrektor DUTW. Co 2 tygodnie organizujemy wykłady monograficzne o tematyce odpowiadającej zainteresowaniom, ale także potrzebom seniorów, rozszerzające lub porządkujące ich wiedzę o świecie, kulturze, zdrowiu, życiu społecznym oraz uwarunkowaniach prawnych. Ponadto przynajmniej raz w miesiącu mają miejsce wyjazdy do teatrów i muzeów Rzeszowa, Krakowa i innych centrów życia kulturalnego, a także - w miarę możliwości Słuchaczy - 1-2 dniowe wycieczki krajoznawcze. Natomiast osoby bardziej aktywne mają możliwość korzystania z tzw. sekcji lub kursów językowych, obsługi komputera i Internetu, florystycznych, literackich oraz w zajęciach usprawniająco - ruchowych: nordic walking, gimnastyka z elementami rehabilitacji oraz aquarobic - czyli gimnastyka usprawniająca w wodzie.

Model kształcenia dorosłych w najlepszych szkołach w Krakowie został przeniesiony i dostosowany do lokalnego, dębickiego rynku potrzeb, zarówno w DUTW, jak i ESNT i T . Razem z profesjonalną kadrą wykładowców w Europejskiej Szkole Nowych Technologii i Turystyki, uczymy słuchaczy jak profesjonalnie opiekować się podopiecznymi. Na kierunku opiekunka środowiskowa, czy opiekun w Domu Pomocy Społecznej, uzyskują oni wiedzę z dziedziny między innymi: psychologii, pedagogiki, polityki społecznej, języka migowego, podstaw prawa i ekonomiki, metodyki pracy z podopiecznym, a także odbywają zajęcia praktyczne w placówkach w Dębicy i Lubzinie.

Z upływem czasu, także w Europejskiej Szkole Nowych Technologii i Turystyki widać wzrost zainteresowania zdobywaniem nowych kwalifikacji przez osoby, które ukończyły szkołę średnią nawet trzydzieści lat temu. To dobry prognostyk dla dębickiego rynku pracy i usług świadczonych przez wykwalifikowane kadry opiekunek  - ocenia Joanna Garbulińska. To również szansa edukacyjna dla aktywnych i przedsiębiorczych dębickich Seniorów - dodaje Antoni Kamiński.

Rok nauki na kierunku opiekunka środowiskowa, tak podsumowuje Jadwiga Sak - laureatka rankingu najlepszych słuchaczy ESNT i T: Mimo, że posiadam trzydziestoletni staż pracy, a od 2,5 roku jestem pracownikiem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Dębicy, to w celu jeszcze lepszego poznania i pogłębienia wiedzy z zakresu pracy w tutejszym MOPS - ie - zarówno od strony teoretycznej i praktycznej - zdecydowałam się na podjęcie nauki w ESNTiT, na kierunku opiekunka środowiskowa. W trakcie dwóch semestrów kształcenia zapoznałam się z metodyką pracy z podopiecznymi, a także uczestniczyłam w zajęciach praktycznych w placówkach zamkniętych, tzn. DPS w Dębicy i DPS w Lubzinie. Miła atmosfera panująca na zajęciach i profesjonalna kadra wykładowców, sprawiała dodatkowy bodziec do uczęszczania i aktywnego uczestnictwa w wykładach i ćwiczeniach. Myślę, że zdobyta wiedza- zarówno teoretyczna jak i praktyczna - pozwoli w pełni wykonywać powierzone mi, codzienne obowiązki w tym zakresie. Jestem także wdzięczna pani. Małgorzacie Kędzior - dyrektor MOPS w Dębicy, ponieważ dzięki  niej, na zajęciach praktycznych, zdobyłam wymagane kwalifikacje zawodowe, które wykorzystam w codziennej pracy.

jeg